Encoder là cảm biến biến chuyển động quay hoặc tịnh tiến thành tín hiệu điện, giúp PLC biết được vị trí, tốc độ và chiều quay. Encoder có mặt trong servo, máy cắt theo chiều dài, băng tải định vị, thang máy và nhiều máy khác.
Encoder hoạt động như thế nào?
Encoder quang thường có một đĩa khắc vạch quay cùng trục. Ánh sáng chiếu qua các vạch tạo thành chuỗi xung. Đếm số xung sẽ biết trục đã quay bao nhiêu, đo tần số xung sẽ biết tốc độ.
Encoder tương đối và encoder tuyệt đối
| Tiêu chí | Tương đối (Incremental) | Tuyệt đối (Absolute) |
|---|---|---|
| Tín hiệu | Xung A, B (lệch pha 90°) và xung Z mỗi vòng | Mã số vị trí duy nhất cho mỗi góc quay |
| Khi mất điện | Mất vị trí, phải chạy về gốc | Vẫn biết vị trí khi có điện lại |
| Giá thành | Rẻ hơn | Cao hơn |
| Ứng dụng | Đo tốc độ, đo chiều dài, định vị đơn giản | Robot, trục định vị cần chính xác ngay khi khởi động |
Encoder tương đối
Encoder tuyệt đối
Độ phân giải encoder
Độ phân giải tính bằng số xung trên một vòng (PPR), ví dụ 100, 360, 600, 1000, 2500 PPR. Khi đếm cả sườn lên và xuống của hai pha A, B (chế độ nhân 4), độ phân giải thực tế tăng gấp 4 lần.
Các kiểu đầu ra encoder
- NPN/PNP cực thu hở (open collector): dễ nối với đầu vào PLC 24V, phù hợp khoảng cách ngắn.
- Push-pull: dùng được cho cả đầu vào kiểu sink và source.
- Line driver (RS422): chống nhiễu tốt, truyền xa, thường dùng với servo, bộ đếm chuyên dụng.
Kết nối encoder với PLC
- Chọn đầu vào hỗ trợ bộ đếm tốc độ cao của PLC (ví dụ các chân X0–X7 trên FX3U, tùy cấu hình).
- Đấu đúng nguồn, kiểu NPN/PNP và chân chung của PLC.
- Cấu hình bộ đếm 2 pha A/B trong chương trình để đếm cả chiều quay.
- Quy đổi số xung ra milimet hoặc độ quay theo cơ cấu cơ khí.
Lưu ý khi lắp đặt
- Dùng khớp nối mềm giữa encoder và trục để tránh lệch tâm.
- Dùng cáp chống nhiễu, đi riêng với dây động lực.
- Kiểm tra tần số xung tối đa không vượt khả năng đầu vào PLC.
Bài viết liên quan
Đăng ký khóa học PLC nâng cao
📞 Hotline/Zalo: 032.868.3266 – 0965.682.689
✉️ Email: tudonghoaatvn@gmail.com
📍 Địa chỉ: 105 Lai Xá, Kim Chung, Hoài Đức, Hà Nội





