Chọn aptomat quá nhỏ thì hay nhảy khi động cơ khởi động, chọn quá lớn thì không bảo vệ được dây và thiết bị. Bài viết hướng dẫn cách chọn aptomat 3 pha theo công suất động cơ một cách dễ hiểu.

Bước 1: Tính dòng điện định mức của động cơ
Công thức cho động cơ 3 pha:
I = P / (√3 × U × cosφ × η)
- P: công suất động cơ (W).
- U: điện áp dây (380V hoặc 400V).
- cosφ: hệ số công suất (thường khoảng 0,8–0,9).
- η: hiệu suất động cơ (thường khoảng 0,85–0,92).
Cách nhanh và chính xác nhất là đọc dòng định mức trên nhãn động cơ.
Bước 2: Chọn dòng định mức aptomat
- Dòng định mức aptomat phải lớn hơn dòng làm việc của động cơ và chịu được dòng khởi động.
- Khi đã có rơ le nhiệt bảo vệ quá tải riêng, aptomat chủ yếu bảo vệ ngắn mạch, thường chọn khoảng 1,25–1,5 lần dòng định mức động cơ, rồi làm tròn lên cấp có sẵn.
- Aptomat phải phù hợp với tiết diện dây phía sau (không chọn aptomat lớn hơn khả năng chịu dòng của dây).
Bước 3: Chọn dòng cắt ngắn mạch (Icu)
Dòng cắt ngắn mạch của aptomat phải lớn hơn dòng ngắn mạch có thể xảy ra tại vị trí lắp. Tủ gần trạm biến áp lớn cần aptomat có Icu cao hơn tủ ở cuối đường dây.
Bước 4: Chọn đặc tính tác động
| Đường cong (MCB) | Ứng dụng |
|---|---|
| B | Chiếu sáng, tải điện trở |
| C | Tải thông dụng, động cơ nhỏ |
| D | Động cơ có dòng khởi động lớn, máy biến áp |
Với động cơ, có thể dùng aptomat bảo vệ động cơ (MPCB) có sẵn chức năng bảo vệ quá tải và ngắn mạch.

Ví dụ: động cơ 7,5kW, 380V
- Giả sử cosφ = 0,85, η = 0,9: I = 7500 / (1,732 × 380 × 0,85 × 0,9) ≈ 14,9A.
- 1,25–1,5 lần: khoảng 18,6–22,4A → chọn aptomat 3 pha 20A hoặc 25A, tùy kiểu khởi động và nhãn động cơ.
- Kèm rơ le nhiệt dải chứa 14,9A để bảo vệ quá tải.
Chọn aptomat tổng cho tủ nhiều động cơ
Cộng dòng làm việc các động cơ có thể chạy đồng thời, cộng thêm dòng khởi động của động cơ lớn nhất, có tính hệ số đồng thời. Đây là phần quan trọng trong thiết kế tủ điện, nên kiểm tra theo catalogue nhà sản xuất và tiêu chuẩn hiện hành.
Bài viết liên quan
- Ý nghĩa các thông số của aptomat
- Cách chọn dây điện 3 pha theo công suất
- Rơ le nhiệt: cách chọn và cài đặt
- Khóa học thiết kế tủ điện công nghiệp
Đăng ký khóa học thiết kế tủ điện
📞 Hotline/Zalo: 032.868.3266 – 0965.682.689
✉️ Email: tudonghoaatvn@gmail.com
📍 Địa chỉ: 105 Lai Xá, Kim Chung, Hoài Đức, Hà Nội
